Richard Seewald
PL

1889–1976

Artysta

Portret Richarda Seewalda

Twórczy duch – pisarz, rysownik, malarz. Urodzony 4 maja 1889 roku w Arnswalde (dziś Choszczno) w Nowej Marchii, zmarły 29 października 1976 roku w Monachium: Richard Seewald był niemiecko-szwajcarskim malarzem, grafikiem i pisarzem.

Pochodzenie
Arnswalde (dziś Choszczno), Nowa Marchia
Zawód
Malarz, grafik, ilustrator, pisarz
Urodzony
4 maja 1889, Arnswalde
Zmarły
29 października 1976, Monachium
Grób
Ronco sopra Ascona
Spuścizna
Germanisches Nationalmuseum, Norymberga

1889–1911

Początki w Monachium

Rysownik, malarz, ilustrator i pisarz Richard Seewald urodził się 4 maja 1889 roku w Arnswalde (dziś Choszczno) jako syn zamożnych rodziców. W 1909 roku, zgodnie z wolą ojca, podjął studia architektury na Politechnice w Monachium, wkrótce jednak jako samouk zwrócił się ku malarstwu i porzucił studia dla sztuki.

Gdy tygodnik „Die Jugend” przyjął kilka rysunków, które wykonał jeszcze jako uczeń, Seewald zaczął rysować także karykatury dla monachijskich „Meggendorfer Blätter” i berlińskich „Lustige Blätter”, z czego się utrzymywał. W Monachium prowadził cygańskie życie wśród artystów – i tam poznał swoją przyszłą żonę.

1911

Londyn i Paryż

W 1911 roku para wyjechała do Londynu, gdzie Seewald spontanicznie, 11.11.1911, poślubił swoją narzeczoną Uli – Emmę Margarethe Trotsch. Z Londynu udali się do Paryża, gdzie Richard Seewald pokazał rysunki na Salonie Jesiennym i z powodzeniem je sprzedał.

1911–1924

Nowa Secesja i sztuka książki

Sukces przyszedł także w Niemczech: Moderne Galerie Heinricha Thannhausera, która regularnie prezentowała młodych artystów monachijskich, po raz pierwszy pokazała wybór jego grafik. W 1913 roku, podczas pobytu na wyspie Rab, Seewald namalował swój pierwszy obraz olejny. W listopadzie tego roku powstała Nowa Secesja, do której wkrótce przystąpił; niedługo potem został też członkiem Deutscher Künstlerbund.

Dla Hansa Böttichera – lepiej znanego jako Joachim Ringelnatz – Seewald zilustrował książeczkę „Die Schnupftabaksdose”, a w latach inflacji stał się poszukiwanym ilustratorem bibliofilskich wydań, takich jak „Robinson Crusoe” Daniela Defoe i „Pentezylea” Heinricha von Kleista. Zilustrował też swoją pierwszą własną książkę, „Tiere und Landschaften” (Zwierzęta i pejzaże).

W 1919 roku monachijski marszand Hans Goltz zorganizował ważną i udaną wystawę indywidualną artysty. Seewald wciąż na nowo podróżował nad Morze Śródziemne – do Francji, Włoch i Grecji – i nadal ilustrował własne i cudze książki, a jego nazwisko z roku na rok stawało się coraz bardziej znane, twórczość zaś coraz popularniejsza.

Richard Seewald, Obraz olejny: Dwie małe postacie leżą w łóżku pod żółtymi i różowymi kocami na tle ciemnozielonego listowia.
Dwie postacie w łóżku · Obraz olejny

1924–1931

Profesor w Kolonii

W 1924 roku, w wieku trzydziestu pięciu lat i zupełnie niespodziewanie, Seewald – przebywający wówczas w Positano – został powołany na profesora w Kölner Werkschulen. Stał się nauczycielem bardzo lubianym przez studentów i szanowanym w całej Kolonii. W dzielnicy Rodenkirchen zbudował swój pierwszy dom – jeden z pierwszych prawdziwych domów w duchu Bauhausu w Kolonii, który stoi do dziś. Parapetówka w tym domu była, jak sam wspominał, szczytowym momentem jego kolońskich lat.

W 1929 roku, częściowo pod wpływem Theodora Haeckera, przeszedł na katolicyzm w Collegio Papio w Asconie, a następnie przyjmował zamówienia na malowidła ścienne we wnętrzach sakralnych – w 1931 roku namalował duży obraz ołtarzowy do kościoła Stella Maris Dominikusa Böhma na Norderney.

Richard Seewald, Drzeworyt: Kobieta trzymająca dziecko, otoczona przez krowę z cielęciem, owce i osła, w tle kościół; barwny.
Madonna z Dzieciątkiem i zwierzętami · Drzeworyt

1931–1948

Ronco sopra Ascona

Choć zamożny i akceptowany przez wyższe mieszczaństwo miasta, Seewald czuł się w Niemczech coraz bardziej obco. Pod wrażeniem represyjnego klimatu polityczno-kulturalnego postanowił w 1931 roku wyemigrować na stałe do Szwajcarii – do Ronco sopra Ascona nad jeziorem Maggiore, gdzie kupił niewielki dom na baśniowo położonej działce na zboczu nad Porto Ronco. W 1939 roku otrzymał obywatelstwo szwajcarskie. Odtąd malował i pisał z równą intensywnością.

Richard Seewald, Obraz olejny: Tarasowo położona wieś na wzgórzu z wieżą kościelną i palmami na tle szaroniebieskiego nieba, w różu, ochrze i szarości.
Wieś z wieżą kościelną · Obraz olejny

1948–1961

Powrót i Akademia

Po upadku dyktatury nazistowskiej Seewald w 1948 roku ponownie stanął na niemieckiej ziemi; dopiero jednak w 1954 roku odzyskał miejsce w życiu kulturalnym Republiki Federalnej, przyjmując profesurę w Akademii Sztuk Pięknych w Monachium. Cztery lata później, w 1958 roku, zrezygnował z niej po nieporozumieniach z władzami Akademii.

Głównym dziełem jego monachijskich lat są freski w arkadach Hofgartenu. Zuryski historyk sztuki Peter Meyer uznał Seewalda za naturalnego następcę Carla Rottmanna przy tym zamówieniu – żaden inny artysta tamtych czasów nie przemierzył Grecji tak intensywnie i nie utrwalił jej na setkach obrazów. Piętnaście fresków – greckie pejzaże w odcieniach szarości, w większości opatrzone wersami Homera, Pindara, Safony, Hölderlina i Goethego – powstało w ciągu około czterech miesięcy 1961 roku i można je oglądać do dziś.

Richard Seewald, Akwarela: Dorycka świątynia w nadmorskim krajobrazie, przed nią kozy; w oddali góra, tonacja szaro-kremowa.
Grecka świątynia z kozami · Akwarela

1967–1976

Późna twórczość i spuścizna

Po śmierci żony 4 maja 1967 roku Seewald spalił około 150 swoich obrazów wraz z setkami szkiców, projektów i listów. W 1968 roku wykonał witraże i malowidła ścienne dla Herz-Jesu-Kirche w monachijskiej dzielnicy Neuhausen; ostatnim z jego licznych zamówień kościelnych był cykl Księgi Rodzaju w sali parafialnej tego samego kościoła w 1976 roku.

W 1976 roku, przed wyjazdem na otwarcie wystawy w Kunsthaus Lempertz w Kolonii, Seewald – jakby to przeczuwał – położył klucze do domu na stole w jadalni i po raz ostatni opuścił swój dom w Ronco. Zmarł po wystawie, która odniosła wielki sukces, i został pochowany w Ronco sopra Ascona obok ukochanej żony.

Swój dom i obrazy zapisał państwu szwajcarskiemu w podzięce za schronienie, jakie znalazł tam w mrocznych czasach. Założona przez niego Uli und Richard Seewald-Stiftung kontynuuje to dziedzictwo i do dziś, rok po roku, oferuje artystom z całego świata miejsce do życia i pracy. Spuściznę pisarską i szkicowniki przekazał Germanisches Nationalmuseum w Norymberdze.

Regularne wystawy w całej Europie wciąż świadczą o sile oddziaływania jego twórczości.

1937

„Sztuka zdegenerowana”

Już w 1933 roku Seewald był szkalowany jako „zdegenerowany”; w 1934 roku usunięto jego tryptyk z domu starców w Rüstringen. W 1937 roku naziści skonfiskowali jego dzieła z niemieckich muzeów. Inwentarz konfiskat Forschungsstelle „Entartete Kunst” przy Freie Universität Berlin wymienia 163 dzieła z 23 muzeów – 155 grafik, 4 akwarele i 4 obrazy.

Najwięcej konfiskat

  • Hamburger Kunsthalle32
  • Kaiser-Friedrich-Museum Magdeburg22
  • Museum Folkwang Essen20
  • Wallraf-Richartz-Museum Köln17

Cztery skonfiskowane obrazy

Pełna lista 163 dzieł →

Otwórz bazę danych FU Berlin ↗

W zbiorach

Według Wikidata także: Museum of Modern Art (Nowy Jork), National Gallery of Art (Waszyngton), Minneapolis Institute of Art, Stedelijk Museum (Amsterdam), Museum Ludwig i Wallraf-Richartz-Museum (Kolonia), Bawarskie Państwowe Zbiory Malarstwa.

Realizacje publiczne →

Wyróżnienia i uczniowie

Wyróżnienia

  • Pruski Medal Państwowy1929
  • Członek Bawarskiej Akademii Sztuk Pięknych (wystąpił w 1973 roku)1957
  • Bawarski Order Zasługi1966
  • Wielki Krzyż Zasługi Republiki Federalnej Niemiec
  • Richard-Seewald-Bogen, ulica w monachijskiej dzielnicy Aubing1984

Studenci w Kolonii (1924–1931)

Hilde Rubinstein · Joseph Fassbender · Karin Kluth (van Leyden) · Peter Strausfeld · Wilhelm Holzhausen · Paul Wunsch · Edvard Frank · Leni Moch

Studenci w Monachium (1954–1958)

Reinhold Heller · Hans Wuttig · Helmut Ackermann · Wanda Zacharias · Anemone Schneck-Steidl · Willibrord Haas

Jego monachijscy studenci utworzyli w 1955 roku grupę „Quattrocento”.

dziś

Fundacja

Fondazione Richard e Uli Seewald w Ronco sopra Ascona zarządza jego spuścizną i dziełami, a jego dom i pracownię wciąż udostępnia artystom wizualnym, pisarzom i muzykom z całego świata na pobyty trwające od trzech tygodni do trzech miesięcy. Osobna sala w Museo Comunale d’Arte Moderna w Asconie prezentuje twórczość Seewalda i jego kolekcję.

Strona fundacji: fondazioneseewald.ch ↗

Dalsza lektura